Rosja — Polska: pozytywne zmiany w historycznym dialogu między społeczeństwami rosyjskim i polskim

 

W Moskwie odbyło się kolejne posiedzenie Grupy do Spraw Trudnych, wynikających z historii rosyjsko-polskich stosunków. W swoich wystąpieniach na konferencji prasowej dla rosyjskich i polskich mediów, współprzewodniczący grupy, rektor Moskiewskiego Państwowego Instytutu Stosunków Międzynarodowych, Anatolij Torkunow i były minister spraw zagranicznych, profesor Adam D. Rotfeld, podsumowali działalność grupy w okresie pomiędzy posiedzeniami.

 Podkreślili oni ważną rolę wizyty w Polsce premiera Wladimira Putina na uroczystościach 1 września 2009 roku oraz wideo-wystąpienia prezydenta Rosji Dmitrija Miedwiediewa z dnia 30 października 2009 roku. Profesor Torkunow powiedział między innymi:

“W ciągu całego dnia w pełnym składzie odbyliśmy ostatnie w tym roku posiedzenie i omówiliśmy kwestie regulaminu i porządku obrad Grupy do Spraw Trudnych w zakresie wspolnej historii — powiedział Anatolij Torkunow. – Udało się nam zaplanować dalszą pracę i porozumieć się odnośnie zorganizowania kolejnego spotkania w Smoleńsku w kwietniu 2010 roku i połączenia go z uroczystościami memorialnymi w Katyniu. Rozumiejąc wagę społecznego, publicznego wymiaru działalności Grupy – podkreślił profesor Torkunow – wiele uwagi podczas posiedzenia poświęcono omówieniu wspólnych publikacji. Chodzi o zbiór artykułów o genezie i przyczynach wybuchu II wojny światowej, którego pomysł realizacji narodził się w toku pracy Grupy. Analiza kwestii historiograficznych, stosunków naszych krajów w okresie przedwojennym oraz po zakończeniu II wojny światowej, a także problemów "polityki historycznej" odbywała się w atmosferze wzajemnego szacunku i charakteryzowała się profesjonalizmem. W toku rozmów odnotowaliśmy znaczne postępy w stosunkach rosyjsko-polskich. Związane są one zarówno z ważnymi spotkaniami na wysokim szczeblu, jak i z efektywną współpracą kręgów biznesowych naszych krajów w zakresie gospodarki. Stopniowemu wychodzeniu sobie naprzeciw pomagały także inne mechanizmy współpracy, takie jak forum społeczne i międzyparlamentarna grupa Rosja-Polska” — uważa Anatolij Torkunow.

Profesor Rotfeld zauważył, że posiedzenie Grupy do Spraw Trudnych w Moskwie było jednym z najbardziej owocnych w zakresie likwidacji przeszkód w jej działalności. To szczególnie ważne na tle pojawienia się w mediach wszelkiego rodzaju spekulacyjnych publikacji, znacznie utrudniających naszą pracę. A w wywiadzie udzielonym naszemu korespondentowi, Dmitrijowi Foninowi, profesor Adam Rotfeld nakreślił krótko zakres działań Grupy od momentu jej powstania.

Wkład Grupy do Spraw Trudnych we wspólnej historii polega na tym, że pomogła ona odnaleźć pozytywny potencjał naszych stosunków. W zeszłym roku rozpoczęta została praca nad wspólną publikacją, w której uczeni rozpatrują bolesne dla naszego kraju problemy XX wieku. Ponadto, w Warszawie, Krakowie, Moskwie i innych miastach odbyły się międzynarodowe fora, poświęcone genezie II wojny światowej, które nie mają precedensów. Odbyła się także konferencja naukowa na temat międzywyznaniowego dialogu polskiego Kościoła i Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej. Rekomendacje Grupy, odnoszące się do wielu ważnych kwestii, zostały przekazane premierom naszych państw podczas wizyty Wladimira Putina w Gdańsku. Dotyczą one między innymi propozycji utworzenia Ośrodków Wspólnej Historii w formie pozarządowych niekomercyjnych organizacji. Przeprowadzeniu konkretnych imprez, zainicjowanych przez uczestników Grupy, nie zdołały przeszkodzić próby ich dyskredytacji ze strony poszczególnych polityków oraz niektórych mediów.

Był to wywiad z profesorem Adamem Rotfeldem, byłym ministrem spraw zagranicznych Polski, polskim współprzewodniczącym Grupy do Spraw Trudnych w zakresie wspólnej historii. Z jego wypowiedzi, wygłoszonych na odbytym w Moskwie posiedzeniu Grupy, a także z wypowiedzi jego rosyjskiego kolegi, profesora Anatolija Torkunowa można wywnioskować, że jesteśmy świadkami "pozytywnych zmian w dialogu historycznym pomiędzy rosyjskim i polskim społeczeństwem"